خدمات تلفن همراه تبیان

نهج البلاغه تبیان - خطبه : 111 - نکوهش دنیا - ترجمه استاد دشتی


1-هشدار از دنیا پرستى
پس از ستایش پروردگار، همانا من شما را از دنیاى حرام مى ترسانم، زیرا در کام شیرین، و در دیده انسان سبز و رنگارنگ است، در شهوات و خواهش هاى نفسانى پوشیده شده، و با نعمت هاى زود گذر دوستى مى ورزد، با متاع اندک زیبا جلوه مى کند، و در لباس آرزوها خود را نشان مى دهد، و با زینت غرور خود را مى آراید، شادى آن دوام ندارد، و کسى از اندوه آن ایمن نیست.
 ص 213
2-شناخت ماهیّت دنیا
دنیاى حرام بسیار فریبنده و بسیار زیان رساننده است، دگرگون شونده و ناپایدار، فنا پذیر و مرگبار، و کشنده اى تبهکار است، و آنگاه که به دست آرزومندان افتاد و با خواهش هاى آنان دمساز شد مى نگرند که جز سرابى بیش نیست که خداى سبحان فرمود: «زندگى چون آبى ماند که از آسمان فرو فرستادیم و به وسیله آن گیاهان فراوان رویید سپس خشک شده، باد آنها را پراکنده کرد و خدا بر همه چیز قادر و تواناست». کسى از دنیا شادمانى ندید جز آن که پس از آن با اشک و آه روبرو شد، هنوز با خوشى هاى دنیا روبرو نشده است که با ناراحتیها و پشت کردن آن مبتلا مى گردد، شبنمى از رفاه و خوشى دنیا بر کسى فرود نیامده جز آن که سیل بلاها همه چیز را از بیخ و بن مى کنند. هر گاه صبحگاهان به یارى کسى برخیزد، شامگاهان خود را به ناشناسى مى زند، اگر از یک طرف شیرین و گوارا باشد از طرف دیگر تلخ و ناگوار است. کسى از فراوانى نعمت هاى دنیا کام نگرفت جز آن که مشکلات و سختى ها دامنگیر او شد، شبى را در آغوش امن دنیا به سر نبرده جز آن که صبحگاهان بال هاى ترس و وحشت بر سر او کوبید، بسیار فریبنده است و آنچه در دنیاست نیز فریبندگى دارد، فانى و زودگذر است، و هر کس در آن زندگى مى کند فنا مى پذیرد.  
3-روش برخورد با دنیا
در زاد و توشه آن جز تقوا خیرى نیست. کسى که به قدر کفایت از آن بردارد در آرامش به سر مى برد، و آن کس که در پى به دست آوردن متاع بیشترى از دنیا باشد وسائل نابودى خود را فراهم کرده، و به زودى از دست مى رود. بسا افرادى که به دنیا اعتماد کردند، ناگهان مزه تلخ مصیبت را بدانها چشاند و بسا صاحب اطمینانى که به خاک و خونش کشید. چه انسان هاى با عظمتى را که خوار و کوچک ساخت، و بسا فخر فروشانى را که به خاک ذلّت افکند. حکومت دنیا نا پایدار، عیش و زندگانى آن تیره و تار، گواراى آن شور، و شیرینى آن تلخ، غذاى آن زهر، و اسباب و وسائل آن پوسیده است، زنده آن در معرض مردن، و تندرست آن گرفتار بیمارى است، حکومت آن بر باد رفته، و عزیزان آن شکست خورده، متاع آن نکبت آلود و پناه آورنده آن و غارت زده خواهد بود.
4-عبرت از گذشتگان
آیا شما در جاى گذشتگان خود به سر نمى برید که عمرشان از شما طولانى تر و آثارشان با دوام تر و آرزویشان درازتر و افرادشان بیشتر و لشکریانشان انبوه تر بودند دنیا را چگونه پرستیدند و آن را چگونه بر خود گزیدند  و سپس از آن رخت بر بستند و رفتند:
 ص 215
بى توشه اى که آنان را براى رسیدن به منزلگاه کفایت کند و بى مرکبى که آنان را به منزلشان رساند. آیا شنیده اید که دنیا خود را فداى آنان کرده باشد یا به گونه اى یارى شان داده یا با آنان به نیکى به سر برده باشد نه هرگز بلکه سختى و مشکلات دنیا چنان به آنها رسید که پوست و گوشتشان را درید، با سختى ها آنان را سست و با مصیبت ها ذلیل و خوارشان کرد و بینى آنان را به خاک مالید و لگد مال کرد و گردش روزگار را بر ضد آنها برانگیخت. شما دیدید که دنیا آن کس را که برابر آن فروتنى کرد، و آن را برگزید، و بر همه چیز مقدّم داشت، که گویا جاودانه مى ماند، نشناخت و روى خوش نشان نداد تا آن که از دنیا رفت آیا جز گرسنگى توشه اى به آنها سپرد آیا جز در سختى فرودشان نیاورد و آیا روشنى دنیا جز تاریکى و سرانجامش جز پشیمانى بود
5-پرهیز از دنیاى حرام
آیا شما چنین دنیایى را بر همه چیز مقدم مى دارید و بدان اطمینان مى کنید یا در آرزوى آن به سر مى برید پس دنیا بد خانه اى است براى کسى که خوشبین باشد، و یا از خطرات آن نترسد. پس بدانید-  و مى دانید-  که آن را ترک مى کنید و از آن رخت بر مى بندید و پند گیرید از آنها که گفتند: «چه کسى از ما نیرومندتر است» سپس آنان را به گورهایشان سپردند بى آن که سواره کارانشان خوانند، و در قبرها فرود آوردند بى آن که همسایگانشان نامند، از سطح زمین، قبرها، و از خاک کفن ها، و از استخوان هاى پوسیده همسایگانى پدید آمدند که هیچ خواننده اى را پاسخ نمى دهند و هیچ ستمى را باز نمى دارند و نه به نوحه گرى توجّهى دارند. نه از باران خوشحال و نه از قحط سالى نومید مى گردند. گرد هم قرار دارند و تنهایند، همسایه یکدیگرند امّا از هم دورند، فاصله اى با هم ندارند ولى هیچ گاه به دیدار یکدیگر نمى روند. نزدیکان از هم دورند بردبارانى هستند که کینه ها از دل آنان رفته، بى خبرانى که حسد در دلشان فرو مرده است. نه از زیان آنها ترسى، و نه به دفاع آنها امیدى وجود دارد. درون زمین را به جاى سطح آن براى ماندن انتخاب کردند و خانه هاى تنگ و تاریک را به جاى خانه هاى وسیع برگزیدند. به جاى زندگى با خویشاوندان، غربت را، و به جاى نور، ظلمت را برگزیدند، به زمین باز گشتند چونان که در آغاز آن را پا برهنه و عریان ترک گفتند، و با اعمال خود به سوى زندگى جاویدان و خانه همیشگى کوچ کردند، آنسان که خداى سبحان فرمود: «چنانکه آفرینش را آغاز کردیم، آن را باز مى گردانیم، وعده اى بر ماست و همانا این کار را انجام خواهیم داد».


با متن عربی بزرگتر کوچکتر 
نهج البلاغه مرکز طبع و نشر قرآن کریم صفحه 115 نهج البلاغه مرکز طبع و نشر قرآن کریم صفحه 116 نهج البلاغه مرکز طبع و نشر قرآن کریم صفحه 117 نهج البلاغه مرکز طبع و نشر قرآن کریم صفحه 118





جستجو فراز بعد فراز قبل 

در باره ما   |  تماس با ما  |   نظرخواهی

دفتر خدمات ویژه تبیان
مراجعه: 1,678,490,393