خدمات تلفن همراه تبیان

نهج البلاغه تبیان - خطبه : 28 - دنیا شناسی - ترجمه استاد دشتی


(این خطبه را در یکى از روزهاى عید فطر ایراد فرمود)
پس از حمد و ستایش الهى، همانا دنیا روى گردانیده، و وداع خویش را اعلام داشته است، و آخرت به ما روى آورده، و پیشروان لشکرش نمایان شده. آگاه باشید امروز، روز تمرین و آمادگى، و فردا روز مسابقه است، پاداش برندگان، بهشت، و کیفر عقب ماندگان آتش است. آیا کسى هست که پیش از مرگ، از اشتباهات خود، توبه کند آیا کسى هست که قبل از فرا رسیدن روز دشوار قیامت، اعمال نیکى انجام دهد. آگاه باشید هم اکنون در روزگار آرزوهایید، که مرگ را در پى دارد، پس هر کس در ایّام آرزوها، پیش از فرا رسیدن مرگ، عمل نیکو انجام دهد، بهرمند خواهد شد، و مرگ او را زیانى نمى رساند، و آن کس که در روزهاى آرزوها، پیش از فرارسیدن مرگ کوتاهى کند، زیانکار و
 ص 79
مرگ او زیانبار است، همانگونه که به هنگام ترس و ناراحتى براى خدا عمل مى کنید، در روزگار خوشى و کامیابى نیز عمل کنید. آگاه باشید هرگز چیزى مانند بهشت ندیدم که خواستاران آن در خواب غفلت باشند، و نه چیزى مانند آتش جهنّم، که فراریان آن چنین در خواب فرو رفته باشند آگاه باشید آن کس را که حق منفعت نرساند، باطل به او زیان خواهد رساند، و آن کس که هدایت راهنماى او نباشد، گمراهى او را به هلاکت خواهد افکند. آگاه باشید به کوچ کردن فرمان یافتید و براى جمع آورى توشه آخرت راهنمایى شدید.همانا، وحشتناک ترین چیزى که بر شما مى ترسم، هواپرستى، و آرزوهاى دراز است. پس، از این دنیا توشه برگیرید تا فردا خود را با آن حفظ نمایید.
مى گویم: (اگر سخنى باشد که مردم را به سوى زهد بکشاند و به عمل آخرت وادار سازد همین سخن است، که مى تواند علاقه انسان را از آرزوها قطع کند، و نور بیدارى و تنفّر از اعمال زشت را در قلب ایجاد کند، و از شگفت آورترین جمله هاى مزبور این جمله است که فرمود:
«الا و انّ الیوم المضمار و غدّا السّباق و السبقة الجنة و الغایة النار».
«آگاه باشید امروز روز تمرین و آمادگى، و فردا روز مسابقه است و جایزه برندگان بهشت، و سرانجام عقب ماندگى، آتش خواهد بود». زیرا با اینکه در این کلام الفاظ بلند و معانى گران قدر و تمثیل صحیح، و تشبیه واقعى مى باشد سرّى عجیب و معنایى لطیف در آن نهفته شده است و آن جمله
«و السبقة الجنة و الغایة النار»
است، امام بین این دو لفظ «السبقة» و «الغایة» بخاطر اختلاف معنا جدائى افکنده است، نگفته «السّبقة النار» چنانکه «السّبقة الجنّة» گفته است، زیرا سبقت جستن در مورد امرى دوست داشتنى است، و این از صفات بهشت است و این معنا در آتش «که از آن بخدا پناه مى بریم» وجود ندارد، امام جائز ندانسته که بگوید: «السبقة النار» بلکه فرموده است
الغایة النّار
زیرا مفهوم غایت (پایان) مفهوم وسیعى است که در موضوعات مسرّت بخش و غیر مسرّت بخش به کار مى رود و در حقیقت مرادف «مصیر» و «مآل» است که به معنى سر انجام مى آید چنانکه خداوند مى فرماید: وَ جَعَلُوا لِلَّهِ أَنْداداً لِیُضِلُّوا عَنْ «به کافران بگو بهره بگیرید که سرانجام شما به سوى آتش است». در این خطبه دقّت کنید که باطنى شگفت آور و عمقى زیاد دارد و چنین است دیگر سخنان امام علیه السّلام. و در بعضى نسخه هاى این خطبه چنین آمده است
«و السّبقة الجنة»
(به ضم سین) به جائزه اى گفته مى شود که به پیشتازان و برندگان مسابقه داده مى شود خواه وجه نقد باشد یا جنس دیگرى و معنى هر دو کلمه به هم نزدیک است، زیرا پاداش را برابر کار نیک مى پردازند نه بد).


با متن عربی بزرگتر کوچکتر 
نهج البلاغه مرکز طبع و نشر قرآن کریم صفحه 31 نهج البلاغه مرکز طبع و نشر قرآن کریم صفحه 32





جستجو فراز بعد فراز قبل 

در باره ما   |  تماس با ما  |   نظرخواهی

دفتر خدمات ویژه تبیان
مراجعه: 1,676,544,416